Wandel 5,2 km langs de buitendijkse zuidrand van Kwadijk, over de ringdijk van de Purmer en langs het vroegere stationsgebouw — rustige Westfriesland-route.
Stap terug in de tijd
Het Ommetje Kwadijkeroog (blauw) is een compacte maar verassend rijke wandeling van 5,2 km door een vergeten hoekje van Zaanstreek-Waterland. Je verkent de buitendijkse zuidrand van het eeuwenoude dorp Kwadijk, dat zijn naam dankt aan de kwade — moeilijk te onderhouden — dijk langs de Purmer. Hier voel je hoe dun de grens is tussen land en water. De route loopt terug via de ringdijk van de drooggelegde Purmer en langs het voormalige station van Kwadijk, dat van 1884 tot 1938 dienst deed op de spoorlijn Zaandam–Enkhuizen.
Tussen dijk, polder en spoor
Je begint in Kwadijk, een klein dorp in de gemeente Edam-Volendam met nog geen duizend inwoners. Direct voelt het hier anders dan in de drukte van Purmerend, dat je al snel aan de zuidrand ziet opdoemen. De route zigzagt via de buitendijkse stroken langs de voormalige 'banne' (het rechtsgebied) van Kwadijk. Je wandelt over smalle polderpaden, omgeven door lage veenweides en sloten vol riet. In de verte hoor je het gepraat van eenden en de wind die door de rietkragen strijkt.
Daarna klimt de route op de ringdijk van de Purmer — het dijklichaam dat deze drooggemaakte binnenzee omgordt. Hier heb je een wijds uitzicht over de open poldervlakte en de graslanden die tot aan de horizon reiken. Op heldere dagen zie je de skyline van Purmerend en de contouren van het Markermeer. Terug richting Kwadijk passeer je de plek van het voormalige station. Het stationnetje heette aanvankelijk Kwadijk-Edam en trok vroeger ook stoomtramreizigers uit de richting van Edam aan. Tussen 1906 en 1933 reed er zelfs een stoomtram van Kwadijk naar Volendam. In de lente en zomer zijn de slootkanten gevuld met gele lis, moerasandijvie en diverse rietvogels die hun territorium afbakenen.
Hoogtepunten onderweg
- Buitendijkse Purmerrand — De smalle strook land buiten de ringdijk van de Purmer geeft een bijzonder perspectief op het polderlandschap: lager dan je ervaart, omringd door water en vergezichten.
- Ringdijk van de Purmer — De historische ringdijk biedt een panoramisch uitzicht over de Purmer. Wandelen op de dijk geeft een gevoel van ruimte dat je hier niet meteen verwacht.
- Voormalig station Kwadijk (1884–1938) — Langs de route passeer je de plek van het oude stationsgebouw op de spoorlijn Zaandam–Enkhuizen. Een stille getuige van een tijd toen dit dorp een knooppunt van trein én stoomtram was.
- Kerk van Kwadijk (1835) — Het dorp heeft een opvallende hervormde kerk die in de negentiende eeuw een eerdere kruiskerk verving. Een bescheiden but markant baksteengebouw dat het dorpsgezicht bepaalt.
Een dorp dat haar naam verdient
Kwadijk dankt zijn naam aan de 'kwade dijk' — een dijkvak dat in de Middeleeuwen berucht was om zijn slechte onderhoud. Het dorp zelf ontstond als opvolger van het nog oudere Drei, dat door veeninklinking onbewoonbaar werd. Sporen van het verdwenen Drei werden pas in de twintigste eeuw bij archeologisch onderzoek teruggevonden. Ook als zeemans- en veehoudersdorp had Kwadijk een rijke geschiedenis, midden in het waterrijke Zeevang-landschap dat de provincie Noord-Holland zo kenmerkt.
Tips en praktische informatie
- Honden: Honden zijn welkom op deze route; houd ze in de gaten bij vee in de wei.
- Bereikbaarheid per OV: Het dichtstbijzijnde treinstation is Purmerend. Vanuit Purmerend rij je met de bus naar Kwadijk — zo laat je de auto thuis en stap je direct in op de route.
- Markering: De route is gemarkeerd met blauwe pijlen en bordjes; volg de blauwe kleur door het dorp en de polder.
- Toegankelijkheid: De route volgt smalle dijkpaden en grazige polderpaden; beperkt geschikt voor kinderwagen, niet geschikt voor rolstoelen.
- Seizoen: In het broedseizoen (maart–juli) kun je langs de slootkanten extra voorzichtig zijn; rietvogels broeden dicht langs het pad. In de herfst en winter is de ringdijk prachtig kaal en stoer.
- Tip: Combineer de wandeling met een bezoek aan het nabijgelegen Edam (op fietsafstand) voor een café of kaaswinkel.