Streekpad Westfriese Omringdijk

Wandel 150 km over de historische Westfriese Omringdijk (SP9) langs Hoorn, Alkmaar, Medemblik en Enkhuizen. Verdeeld in 8 dagetappes, geel-rood gemarkeerd.

150 km geschiedenis onder je voeten

De Westfriese Omringdijk (SP 9) is één van de meest bijzondere wandelroutes van Noord-Holland. Je wandelt een complete cirkel rond de historische regio West-Friesland: van Hoorn langs Alkmaar, Schagen, Medemblik en Enkhuizen, en dan weer terug naar Hoorn. Onderweg zie je het landschap dat eeuwenlang gevormd is door de strijd van de mens tegen het water.

Routebeschrijving

Je start in de historische havenstad Hoorn en volgt al snel de IJsselmeerdijk, waar het wijde water van het Markermeer zich naast je uitstrekt. De wind ruik je zout en fris. Je wandelt door een mozaïek van polders, slootjes en smalle stukjes land — een landschap dat al meer dan duizend jaar door mensenhanden is gevormd. Langs het Kolhornerdiep en het Groetkanaal lopen de dijken door naar de Kolk van Dussen, waar weidevogels boven het riet scheren en oude kleiputten aan de oppervlakte komen.

Bij Medemblik, de oudste stad van West-Friesland, pas je langs het markante kasteel Radboud dat pal aan het IJsselmeer staat. Je voelt de geschiedenis op elke stap. Richting Enkhuizen open het landschap zich weer: weids, stil en indrukwekkend. De laatste etappes voeren je via Wijdenes terug naar het startpunt Hoorn. Soms loop je op de dijk zelf, soms ernaast, soms slingert het pad door polders en natuurgebieden die aan de dijk grenzen.

Hoogtepunten onderweg

1. Hoorn — Sfeervol startpunt met een prachtige historische binnenstad en binnenhaven als entree van de route.
2. Kasteel Radboud in Medemblik — Een van de best bewaarde middeleeuwse kastelen van Nederland, direct aan het IJsselmeer gelegen.
3. Kolk van Dussen — Oude kleiputten met rijke weidevogelbeleving; in het voorjaar gonst het hier van het leven boven het riet.
4. Enkhuizen — Charmante Zuiderzeestad met historische haven, het Zuiderzeemuseum en uitzicht over het IJsselmeer.
5. Polder Mijzen bij Ursem — Een grillig mozaïek van slootjes en smallands dat de oudste bedijkingsgeschiedenis van West-Friesland zichtbaar maakt.

Achtergrondverhaal

Meer dan 1200 jaar geleden was West-Friesland een veenmoeras boven de zeespiegel. De eerste pioniers staken hun grond af en groeven sloten om het overtollige water af te voeren. Zo ontstonden dijkjes en kaden. Rond 1250 vormden al die dijken samen één doorlopend geheel: de Westfriese Omringdijk. Een indrukwekkend staaltje van menselijke vindingrijkheid en doorzettingsvermogen, dat je wandelend pas echt begrijpt.

Tips en praktische informatie

1. Lengte: ca. 150 km totaal, verdeeld in 8 dagetappes van 13 tot 24 km
2. Bewegwijzering: geel-rood gemarkeerd, in beide richtingen te lopen
3. HHNK-app: Download ook de HHNK-app. Deze app brengt onderweg op 25 locaties de sporen van de strijd tegen het water tot leven.
4. Routewijzigingen: controleer altijd de actuele routelijn op wandelnet.nl; de route kan afwijken van de gedrukte gids
5. Bereikbaarheid per OV: Startpunt Hoorn is uitstekend bereikbaar per trein (NS intercity vanuit Amsterdam en Den Haag). Ook Alkmaar, Medemblik (via Hoorn met Stoomtram) en Enkhuizen zijn per trein bereikbaar — ideaal om losse etappes te wandelen
6. Honden: toegestaan, houd rekening met broedseizoen (maart–juli) langs dijken en rietkragen
7. Wandelgids: de wandelgids is verkrijgbaar via de webwinkel van Wandelnet
8. Toegankelijkheid: de route is niet geschikt voor rolstoelen of kinderwagens vanwege dijkpaden en onverhard terrein

De Westfriese Omringdijk is een wandelende les in Noord-Hollandse geschiedenis: van middeleeuws veenmoeras tot moderne polder, met kastelen, oude steden en een van de langste dijken van Nederland als decor. Wandel over de Westfriese Omringdijk.

Bekijk ook het Streekpad Westfriese Omringdijk in beeld. Bekijk video's.