De Pontjesroute is een fietsroute van 44 kilometer rond het Alkmaarder- en Uitgeestermeer, het enige meer van Noord-Holland dat niet in de zeventiende eeuw is drooggemalen. De route biedt mooie vergezichten en pittoreske dorpjes, en steekt onderweg vier keer het water over met een pontje.
Van archeologie tot windkracht
De route start bij station Castricum, direct naast Huis van Hilde, een museum dat de geschiedenis van Noord-Holland vertelt aan de hand van unieke archeologische vondsten en reconstructies. Vanaf knooppunt 21 voert de route door een lager gelegen poldergebied naar het hoger gelegen Uitgeest, een gebied waar vroeger het Oer-IJ doorheen stroomde. Bij het bezoekerscentrum van het Alkmaarder- en Uitgeestermeer staat De Kleine Molen, een houtzaagmolen die herinnert aan Cornelis Corneliszoon van Uitgeest, die rond 1592 bedacht hoe hout met windkracht gezaagd kon worden.
Vogels, een fort en een welvarend handelsdorp
Het Alkmaarder- en Uitgeestermeer ligt in een veenweidelandschap, een perfecte plek voor beschermde vogels als grutto, kievit, smient en rietzanger. Bij knooppunt 60 ligt Fort Spijkerboor, onderdeel van de 135 kilometer lange Stelling van Amsterdam die tussen 1880 en 1920 rond de hoofdstad werd gebouwd. Verderop passeert de route De Rijp, ooit een welvarende handelsplaats met een van de grootste haringvloten van Noord-Holland, met Museum In 't Houten Huis, het Raadhuis en de Waag als bezienswaardigheden.
Een snoepwinkeltje en twee droogmakerijen
In Graft ligt het kleinste snoepwinkeltje van Nederland, tegenover het fraaie Raadhuis met een klein museum en een zerkenvloer van een voormalige kerk. De route passeert zowel droogmakerij De Beemster als De Schermer, dat vier meter onder zeeniveau ligt en door een dijk wordt gescheiden van het Alkmaarder- en Uitgeestermeer.