Van Noordzeestrand via duinen en polder naar de historische vestingstad Alkmaar — 21,7 km LAW-wandeling vol landschapsvariatie.
Waar land begint
Er zijn maar weinig wandelroutes die beginnen waar Nederland letterlijk begint: op het Noordzeestrand. De eerste etappe van het Trekvogelpad (LAW 2) doet precies dat. Je vertrekt vanuit Bergen aan Zee en loopt in 21,7 kilometer naar de historische vestingstad Alkmaar. Onderweg passeer je drie compleet verschillende landschappen: kust, duin en polder. Deze etappe is daarmee een beknopte samenvatting van wat Noord-Holland groot maakt — en een perfecte aftrap voor het langste natuurpad van Nederland.
Van duinen naar polders
Je begint met het ruisen van de zee in je oren. Het zand knort onder je voeten als je het strand verlaat en het Noord-Hollands Duinreservaat instapt. Dit is één van de grootste aaneengesloten duingebieden van Nederland: een wereld van helmgras, duindoorn en windgebogen dennen. In het voorjaar bloeien hier sleedoorn en meidoorn, en hoor je overal zangvogels die het seizoen inluiden. Het Trekvogelpad dankt zijn naam aan de trekroutes van vogels die over dit kustgebied trekken — en juist hier, in de duinen, merk je dat het meest.
Na de duinen verschuift het landschap drastisch. Je daalt af naar de polder en waadt door een wereld van sloten, weilanden en stolpboerderijen. Boven je hangt een hoge lucht, soms bevolkt met kemphanen, kievieten of grutto's die luid protesteren als je te dichtbij komt. Verderop loopt de route over een oude strandwal — herkenbaar aan het hogere, groenere reliëf — richting de bebouwing van Alkmaar. Je nadert de stad via rustige lanen en kom je langs kaasmarkanten huizen met trapgevels, totdat de grachten van het centrum je verwelkomen. Station Alkmaar is op loopafstand van het eindpunt — handig, want zo heb je de auto nergens voor nodig.
Hoogtepunten onderweg
- Strand van Bergen aan Zee — Het startpunt ligt direct aan het Noordzeestrand, een van de rustigste badplaatsen van de Noord-Hollandse kust. Begin vroeg en je hebt het strand vrijwel voor jezelf.
- Noord-Hollands Duinreservaat — Een uitgestrekt natuurgebied van meer dan 5.000 hectare, beheerd door Landschap Noord-Holland. Verborgen vennen, stuifdijken en een rijke vogelwereld — dit is onontdekt Noord-Holland op zijn best.
- Stolpboerderijen in de polder — Typisch Noord-Hollandse boerderijen met een vierkante plattegrond en een enorm wolfsdak. Ze staan her en der verspreid in het polderland en zijn onmiskenbare bakens in het vlakke landschap.
- De strandwal — De route loopt over een oude, licht verhoogde strandwal die duizenden jaren geleden door de zee werd opgeworpen. Dit geeft een uniek perspectief op hoe het land hier letterlijk is opgebouwd.
- Alkmaar binnenstad — Het eindpunt ligt in het hart van een van de mooiste vestingsteden van Noord-Holland, met grachten, historische pakhuizen en de wereldberoemde kaasmarkt. Een welverdiend eindpunt na 21,7 kilometer.
Het verhaal achter het pad
Het Trekvogelpad (LAW 2) werd in de jaren tachtig ontwikkeld als een dwarsverbinding door Nederland — vandaar de bijnaam 'Pieterpad-overdwars'. De route loopt van Bergen aan Zee tot aan Enschede: 414 kilometer, verdeeld over 23 etappes. Elke etappe volgt de trekroutes van vogels, van de Noordzee via de veenweiden en de Veluwe naar de Achterhoek. De Noord-Hollandse etappes zijn daarmee niet alleen de start van een groot avontuur, maar ook een inkijk in een van de rijkste vogelgebieden van Nederland.
Tips en praktische informatie
- Honden: Toegestaan, maar houd rekening met aanlijplicht in het Noord-Hollands Duinreservaat tijdens het broedseizoen (15 maart – 15 juli).
- Openbaar vervoer: Bergen aan Zee is per bus bereikbaar vanuit Bergen (NH) en Alkmaar. Station Alkmaar ligt op loopafstand van het eindpunt — ideaal om de auto thuis te laten en direct de trein te nemen.
- Markering: De route is in beide richtingen bewegwijzerd met wit-rode markeringen. Controleer altijd de actuele routewijzigingen op wandelnet.nl voor je vertrekt.
- Toegankelijkheid: De route is niet geschikt voor rolstoelen of kinderwagens vanwege zand- en onverharde paden in de duinen.
- Wandelaars Welkom: Langs het Trekvogelpad zijn horecagelegenheden te vinden met het keurmerk 'Wandelaars Welkom' — herkenbaar aan het logo bij de ingang. Hier zijn wandelaars hartelijk welkom, ook met modderige schoenen.
- Seizoen: In het voorjaar is het broedseizoen in volle gang in de duinen. De route is het hele jaar wandelbaar, maar lente en vroege herfst bieden de meeste vogelactiviteit en bloeiende begroeiing.