Uiterdijkroute - Wandeling langs Markermeer en Schellinkhout

Wandel over de historische Westfriese Omringdijk met wijd uitzicht op het Markermeer en door het schilderachtige dorp Schellinkhout — 7,8 km.

Dijk, dorp en de wijde horizon

De Uiterdijkroute (blauw) neemt je mee langs een van de meest bijzondere waterkerende monumenten van Noord-Holland: de Westfriese Omringdijk. Vanuit de Schellinkhouterdijk heb je een onbelemmerd uitzicht over het Markermeer, terwijl het stille dorp Schellinkhout je een inkijk geeft in het authentieke West-Friesland. Deze rondwandeling van 7,8 km is een verborgen parel in de regio Westfriesland — weinig toeristen, veel landschappelijke rijkdom.

Over de dijk en door het dorp

Je start de wandeling op de Westfriese Omringdijk, waar je meteen het gevoel hebt omringd te worden door lucht en water. Links van je strekt het Markermeer zich eindeloos uit; bij helder weer zie je de contouren van Flevoland aan de overkant. De wind ruikt naar water en gras, en meeuwen cirkelen boven de golfbrekers. Je wandelt over de historische Schellinkhouterdijk, een onderdeel van de 126 km lange Westfriese Omringdijk, die al eeuwenlang het land beschermt tegen het water.

Na een tijdje op de open dijk daalt de route af naar het binnendijkse landschap. Je passeert de Binnen- en Buiten-Uiterdijk, het buitendijkse gebied waaraan de route zijn naam ontleent. Hier stond de 17e-eeuwse Grote Molen (rijksmonument), die samen met het gemaal uit 1900 zorgde voor de afwatering van de polder. Beide monumenten zijn nog goed te zien langs de route. Daarna wandel je door het dorpshart van Schellinkhout. De smalle Dorpsweg, de karakteristieke West-Friese woningen en de sfeervolle Martinuskerk geven het gevoel alsof de tijd hier een stuk trager loopt. Aan het einde van het dorp leidt de route je weer terug naar de dijk, vanwaar je de laatste meters met het Markermeer aan je zijde afrondt.

Hoogtepunten onderweg

1. Westfriese Omringdijk — Een 126 km lange historische dijk die West-Friesland al eeuwenlang beschermt. Een provinciaal monument met een indrukwekkend vergezicht over het Markermeer.
2. Uitzicht over het Markermeer — Vanaf de dijk heb je een wijd, open panorama over het water. Ideaal voor vogelspotters: futen, ganzen en aalscholvers zijn hier regelmatig te zien.
3. De Grote Molen en gemaal Schellinkhout — Een 17e-eeuwse poldermolen en een gemaal uit 1900, beide rijksmonument. Samen vertellen ze het verhaal van eeuwenlange strijd tegen het water.
4. Martinuskerk Schellinkhout — Een karakteristieke dorpskerk waarvan het oudste deel mogelijk uit de 14e eeuw stamt. Het rustieke kerkje staat midden in het dorp en geeft sfeer aan de doorkomst.
5. Raadhuis Schellinkhout (1765) — Dit kleine raadhuis met waag werd gebouwd op de plek waar in 1759 de eerste steen werd gelegd. Een bijzondere herinnering aan Schellinkhouts verleden als stad met stadsrechten.

Strijd tegen het water — een verhaal van eeuwen

Schellinkhout ligt aan de rand van de Westfriese Omringdijk, een dijk die niet in één keer werd aangelegd maar in de loop van eeuwen groeide. Vanaf de tiende eeuw bouwden de West-Friezen steeds hogere dijken om hun land te beschermen. Na de voltooiing van de Afsluitdijk in 1932 verloor de Omringdijk zijn zeewerende functie, maar het provinciaal monument herinnert nog altijd aan deze taaie strijd. Schellinkhout zelf kreeg al in 1402 stadsrechten — en heeft toch altijd zijn landelijke karakter bewaard.

Tips en praktische informatie

1. OV-bereikbaarheid: Hoorn is het dichtstbijzijnde station, op ca. 3 km van Schellinkhout. Vanaf station Hoorn kun je met de bus naar Schellinkhout of de route met de fiets combineren. Zo kun je de auto thuis laten.
2. Markering: De route is gemarkeerd met blauwe pijlen en/of blauw-gekleurde routepalen. Volg de blauwe bewegwijzering.
3. Honden: Honden zijn toegestaan op de route. Houd rekening met aanlijplichtzones nabij broedgebieden langs de dijk (met name in het broedseizoen: maart–juli).
4. Toegankelijkheid: De route loopt deels over dijkpaden en onverharde wegen. Niet geschikt voor rolstoelen of kinderwagens.
5. Seizoen: Het mooiste in het voorjaar (bloeiende graslanden) en de zomer (lang licht, brede horizon). In de herfst en winter zijn de stormen op het Markermeer indrukwekkend. Een deel van deze route is afgesloten van 1 maart 2026 tot en met 1 juli 2026 i.v.m. het broedseizoen
6. Let op: Dijkpaden kunnen bij regen glad zijn. Draag stevig schoeisel.