Veenhuizer Molenroute – Wandel langs historische molens

Ontdek drie historische molens op deze rustige rondwandeling van 7,2 km over graskades en oude weggetjes in de polder bij Heerhugowaard.

Eeuwen aan poldergeschiedenis

De Veenhuizer Molenroute (rood) is een ontdekkingstocht door een verborgen hoekje van Noord-Holland. In amper 7,2 kilometer wandel je langs drie historische molens die samen ooit een van de grootste droogmakerijen van de regio bedienden. De route voert je door het stille polderlandschap rondom Heerhugowaard — een gebied dat weinig bezoekers kent, maar des te meer te vertellen heeft over eeuwen waterbeheer en veenontginning.

Over graskades en oude polderweg

Je start de wandeling en trekt al snel de polder in. Brede graskades en smalle, halfverharde dijkweggetjes bepalen het beeld. Het landschap is vlak en wijd, met verre vergezichten over het Westfriese land. Je ruikt de geur van gras en water. In het voorjaar gonst het leven: weidevogels nestelen in de bermen en langs de slootkanten staan dotterbloemgele plukjes in bloei. In de zomer weerspiegelen de poldersloten het licht van een hoge lucht. Al wandelend passeer je de eerste blikwanger: Molen de Veenhuizer, gebouwd in 1603. Hoewel hij niet meer in bedrijf is, staat hij er nog indrukwekkend bij. Iets verderop, aan de overkant van het water, doemt de molen van de Berkmeer op. En noordelijker nog tref je Molen De Lage Hoek, ook wel De Vier Winden genoemd. Samen vormden deze drie molens ooit een molengang die 'de Grote of Zuyder Waard' droogmaalde. De route volgt de oude lijnen van dit waterbeheersysteem: je loopt letterlijk over de ruggengraat van de Westfriese poldergeschiedenis.

Hoogtepunten onderweg

1. Molen de Veenhuizer (1603) — Een van de oudste molens langs de route. Niet meer in bedrijf, maar een markant oriëntatiepunt in het vlakke polderlandschap.
2. Molen van de Berkmeer — Zichtbaar vanaf de overkant van het water; een prachtig voorbeeld van een poldergemaal in zijn oorspronkelijke context.
3. Molen De Lage Hoek / De Vier Winden — De meest noordelijke molen van het drietal. Samen vormen de drie molens een unieke historische molengang.
4. Graskades en poldersloten — De route voert over schilderachtige graskades met uitzicht over het open, rustige polderlandschap.
5. Weidevogels en polderflora — Met name in het voor- en najaar is de route een belevenis voor natuurliefhebbers: grutto's, kieviten en kleurrijke weidebloemen vullen het beeld.

Waarom hier drie molens stonden

In de zeventiende eeuw was het polderland rondom Heerhugowaard een groot veengebied dat systematisch werd drooggemalen. De drie molens langs deze route werkten samen als een molengang: elk pompte het water een stuk omhoog, waarna de volgende molen het verder transporteerde. Dit systeem maakte het mogelijk om grote, diepliggende polders zoals 'de Grote of Zuyder Waard' droog te leggen voor landbouwgebruik. De route vertelt dit verhaal zonder woorden — alleen door de plaatsing van de molens in het landschap.

Tips en praktische informatie

1. Honden: Honden zijn niet toegestaan op deze route.
2. Bereikbaarheid per OV: Station Heerhugowaard ligt op fietsafstand van het startpunt. Reizigers kunnen ook station Alkmaar gebruiken en vandaar de bus richting Heerhugowaard nemen. Plan je reis met het OV en laat de auto thuis.
3. Markering: De route is gemarkeerd met rode markeringspalen en -bordjes.
4. Ondergrond: Overwegend onverhard (graskades, polderpad) met een deel verhard wegdek. Stevig wandelschoeisel wordt aanbevolen, zeker bij nat weer.
5. Toegankelijkheid: De route is door de graskades en onverharde paden niet geschikt voor rolstoelen of kinderwagens.
6. Seizoensbeperkingen: Tijdens het broedseizoen (15 maart – 15 juli) is het extra belangrijk om op de paden te blijven en de weidevogels niet te verstoren.
7. Duurzame tip: Het station van Heerhugowaard ligt op comfortabele fietsafstand van het startpunt — je kunt de auto echt thuis laten.