Van vestingstad Naarden via het stille Naardermeer en de Hilversumse Meent naar Nederhorst den Berg — 16,7 km langs UNESCO-erfgoed en zeldzame natuur.
Forten, lepelaars en een vergeten linie
Etappe 10 van het Waterliniepad (LAW 17) neemt je mee door een van de meest verrassende en historisch rijke hoeken van Noord-Holland. In 16,7 kilometer wandel je van de beroemde vestingstad Naarden-Bussum dwars door de Hilversumse Meent naar het rustige dorp Nederhorst den Berg — diep in de Gooi en Vechtstreek. Onderweg loop je langs twee authentieke forten van de Stelling van Amsterdam, een UNESCO Werelderfgoed dat ooit heel Holland moest beschermen. Deze etappe past in het grotere Waterliniepad dat van Volendam helemaal naar Dordrecht loopt — maar hij staat ook prachtig op zichzelf.
Door de Meent, langs de linie
Je begint in Naarden, een van de best bewaarde vestingsteden van Europa. Vanuit het centrum — met zijn karakteristieke zesdelige stervorm — wandel je zuidwaarts richting het Naardermeer. Dit is het oudste natuurreservaat van Nederland, en meteen een van de mooiste. Aan de zuidzijde van het meer liggen uitgestrekte rietoevers en open polders. Hier hoor je de wind door het riet ruisen en kijk je uit over een weidse waterwereld. In het voorjaar broeden lepelaars, reigers en sterns. Houd je verrekijker bij de hand.
Daarna loop je de Hilversumse Meent in. Dit open, rustige polderlandschap ligt ingeklemd tussen Naarden, Bussum en Hilversum. Weinig bezoekers kennen het — en dat is precies wat het bijzonder maakt. Je passeert weilanden met grazende koeien, kleine vaarten en hier en daar een boerderij. De stilte is opvallend, zo dicht bij de Randstad. Vervolgens bereik je Fort Uitermeer, een van de overblijfselen van de Stelling van Amsterdam. Het fort ligt direct aan de Vecht, die hier rustig door het landschap slingert. Even verderop ligt Fort Hinderdam, eveneens aan de Vecht. De aanwezigheid van water was hier niet toevallig: in geval van oorlog werd het land rondom onder water gezet. Je ziet het landschap met andere ogen als je dat weet. Het eindpunt van de etappe is Nederhorst den Berg, een schilderachtig dorp aan de Vecht met een kasteel op de achtergrond.
Hoogtepunten onderweg
- Naarden Vesting — Een van de best bewaarde vestingsteden van Nederland, met een indrukwekkende stervormige plattegrond. Verken de wallen voor vertrek — het is een waardige opmaat voor wat komen gaat.
- Het Naardermeer — Het eerste beschermde natuurgebied van Nederland (1906), geliefd bij vogelaars. In het voorjaar kolkt het van de lepelaars, aalscholvers en purperreigers aan de zuidoever.
- Hilversumse Meent — Een onbekende polderparel ten zuiden van Naarden. Rustig, groen en bijna altijd verlaten. Een verademing midden in de Randstad.
- Fort Uitermeer — Authentiek fort van de Stelling van Amsterdam, gelegen pal aan de Vecht. Onderdeel van UNESCO Werelderfgoed. Geeft je een levendig beeld van hoe de linie ooit werkte.
- Fort Hinderdam — Het tweede fort langs deze etappe, eveneens aan de Vecht. De combinatie van water, landschap en militaire geschiedenis maakt dit een gedenkwaardig punt onderweg.
De slimste verdediging van Holland
De Stelling van Amsterdam was geen muur of slotgracht — het was water zelf. Door sluizen en inundatievelden kon het land rondom Amsterdam in korte tijd onder water worden gezet, net diep genoeg om onbegaanbaar te zijn, maar niet diep genoeg om te varen. Vijandelijke legers kwamen vast te zitten. De forten langs de Vecht waren onderdeel van dit vernuftige systeem. In 1996 erkende UNESCO deze unieke waterverdedigingslinie als Werelderfgoed.
Tips en praktische informatie
- OV: Station Naarden-Bussum ligt op korte loopafstand van het startpunt — je kunt de trein nemen en direct instappen voor de wandeling. Aan het eindpunt in Nederhorst den Berg rijdt een bus richting Weesp of Hilversum, waar je treinverbindingen hebt. Zo wandel je de etappe zonder auto.
- Markering: De route is in beide richtingen bewegwijzerd met de wit-rode LAW-markering van Wandelnet. Volg de palen zorgvuldig in het open poldergebied.
- Honden: Honden welkom, maar houd ze aangelijnd in het broedseizoen (april–juli) rondom het Naardermeer en de forten.
- Seizoenstip: Voorjaar (april–mei) is ideaal voor vogelliefhebbers: lepelaars, purperreigers en andere trekvogels zijn dan actief bij het Naardermeer. In de zomer is het landschap weelderig groen; in de herfst heeft de Hilversumse Meent een gouden tint.
- Toegankelijkheid: De route loopt grotendeels over verharde en onverharde paden door open poldergebied. Niet geschikt voor rolstoel of kinderwagen door de onverharde delen en eventuele veerheen passages.
- Routewijzigingen: Controleer altijd de actuele routewijzigingen op wandelnet.nl/routewijzigingen-waterliniepad voor vertrek.
- Wandelgids: De officiële LAW-gids voor het Waterliniepad is verkrijgbaar via de webwinkel van Wandelnet.
